Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur?

Kaza Tespit Tutanağı Nedir, Ne İşe Yarar?

Kaza tespit tutanağı, maddi hasarlı bir trafik kazasında tarafların kazanın nasıl gerçekleştiğini birlikte kayıt altına aldığı belgedir. Sigorta şirketleri hasar dosyasını bu belgeye göre açar, kusur değerlendirmesini bu belgedeki anlatım ve kroki üzerinden yapar.

Belgenin işlevi tek cümleyle özetlenebilir: olayı, olaydan saatler sonra dosyayı okuyacak kişiye anlatmak. Bu yüzden tutanakta önemli olan, tarafların birbirini ikna etmesi değil, kazanın üçüncü bir kişi tarafından anlaşılabilir biçimde belgelenmesidir.

Yalnızca maddi hasarın olduğu ve tarafların kazanın oluş şeklinde anlaştığı durumlarda sürücüler tutanağı kendi aralarında düzenleyebilir. Bunun dışında kalan hâllerde kolluk çağırmak gerekir; bu ayrımı hemen aşağıda ele alıyoruz. Kazanın hangi zararlarının kimin poliçesinden karşılandığını hatırlamak isterseniz zorunlu trafik sigortasının kapsamı yazısı yol gösterir.

Hangi Durumlarda Polis veya Jandarma Çağırmak Zorunludur?

Bazı kazalarda sürücülerin kendi aralarında tutanak tutması mümkün değildir. Aşağıdaki hâllerden biri varsa kolluk kuvvetine haber verilmesi gerekir:

• Kazada yaralanma veya ölüm varsa
• Sürücülerden birinde alkol veya uyuşturucu madde etkisi şüphesi varsa
• Sürücülerden birinin sürücü belgesi yoksa ya da belgesi kullandığı araç sınıfına uygun değilse
• Araçlardan birinin zorunlu trafik sigortası yoksa veya poliçesi geçerli değilse
• Araçlardan biri plakasız ise ya da kimlik bilgileri doğrulanamıyorsa
• Kamu malına zarar verilmişse (aydınlatma direği, bariyer, trafik levhası, kaldırım gibi)
• Kazada üçüncü kişilere ait eşyaya zarar gelmişse
• Taraflar kazanın oluş şeklinde anlaşamıyorsa
• Sürücülerden biri tutanak düzenlemekten kaçınıyor veya olay yerini terk etmişse

Park hâlindeki bir araca çarptığınızda ve sahibine ulaşamadığınızda tutanak tek taraflı düzenlenemez. Bu durumda kolluğa haber vermek, hem sorumluluğunuzu yerine getirir hem de karşı tarafın zararını poliçenizden karşılamanızı mümkün kılar.

Emin olamadığınız her durumda kolluk çağırmak en güvenli seçenektir. Eksik ya da tartışmalı bir tutanak, sonradan düzeltilmesi çok zor bir belgedir; oysa kaza yerinde beklemek yalnızca zaman kaybettirir.

Üç ve daha fazla aracın karıştığı zincirleme kazalar da pratikte aynı yere çıkar. Çarpma sırasının ve her aracın hangi darbeyi nereden aldığının belirlenmesi gerektiği için bu kazalarda kolluk değerlendirmesi çok daha sağlıklı bir sonuç verir.

Kolluk çağırdığınızda tutanağı siz doldurmazsınız; görevliler olay yerinde tespit yapar ve tutanağı düzenler. Size düşen, aracınızı güvenli konuma almak, olay yerini fotoğraflamak ve belge örneğinin nasıl temin edileceğini görevlilere sormaktır.

Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur?

Tutanağı doldurmadan önce yapılacak ilk iş güvenliği sağlamaktır: dörtlüleri yakın, reflektörü koyun ve mümkünse araçları trafiği tıkamayacak konuma alın. Araçların yerini değiştirmeden önce mutlaka fotoğraf çekin.

1. 1Kaza yeri, tarihi ve saatini yazın. İl, ilçe, cadde veya yol adı ile kilometre bilgisini eksiksiz doldurun.
2. 2Araç ve sürücü bilgilerini karşılıklı olarak yazın: plaka, marka-model, ruhsat sahibi, sürücü adı, sürücü belgesi bilgileri ve iletişim numarası.
3. 3Sigorta bilgilerini işleyin. Her iki aracın sigorta şirketi ve poliçe numarası tutanakta yer almalıdır.
4. 4Kazanın oluş şeklini sade ve anlaşılır bir dille anlatın. Hangi araç hangi yönde ilerliyordu, hangi manevra yapıldı, çarpma nasıl gerçekleşti sorularını yanıtlayın.
5. 5Kroki çizin. Yol çizgilerini, şeritleri, cadde ve sokak adlarını, araçların yönlerini ve çarpma noktasını ok işaretiyle gösterin.
6. 6Hasarlı bölgeleri işaretleyin. Formdaki araç şeması üzerinde darbe alan yerleri belirtin.
7. 7Tanık varsa ad, soyad ve telefon bilgisini yazın.
8. 8Karşılıklı imzalayın ve her iki taraf da kendi nüshasını alsın.

Doldurma sırasında en sık düşülen hata, kazanın oluş şeklini yazarken duyguya yer vermektir. "Dikkatsiz sürüyordu" gibi bir cümle kusur değerlendirmesinde işe yaramaz; "sağ şeritten sol şeride sinyal vermeden geçiş yaptı" cümlesi ise doğrudan kullanılabilir bir bilgidir.

Tutanak formunu nereden bulursunuz?

Basılı kaza tespit tutanağı formu genellikle poliçenizle birlikte verilen evrak setinde bulunur; acenteler de talep üzerine form sağlar. Aracınızın torpido gözünde her zaman doldurulmamış iki nüsha bulundurmak, kaza anında kâğıt aramakla geçen dakikaları ortadan kaldırır.

Formun yanına bir tükenmez kalem, küçük bir el feneri ve reflektör eklemek de işe yarar. Kazaların önemli bir bölümü karanlıkta ya da yağmurda yaşanır; bu koşullarda okunaklı bir tutanak doldurmak, hazırlıklı olup olmamanıza bağlıdır.

Kusur işaretleme nasıl yapılır?

Formdaki kaza oluş şekli maddeleri, kazanın türünü sınıflandırmak içindir; sizin yapmanız gereken, gerçekte olanla örtüşen maddeleri işaretlemektir. Kusur oranını taraflar belirlemez. Oran, tutanaktaki anlatım ve kroki üzerinden sigorta şirketleri ve gerektiğinde bilirkişiler tarafından değerlendirilir.

Bu nedenle karşı taraf "kusuru kabul ediyorum" dese bile bunu yalnızca sözle bırakmayın; kazanın oluş şeklini tutanakta anlatım ve kroki hâline getirin. Değerlendirmede dikkate alınacak olan budur.

Kusurun doğru yansıtılması, sonradan gündeme gelecek araç değer kaybı talebinin de dayanağıdır. Kusuru tartışmalı kalan bir dosyada değer kaybı talebi büyük olasılıkla eksik değerlendirilir.

Fotoğraf ve tanık neden bu kadar önemli?

Tutanak metni olayı anlatır, fotoğraf ise kanıtlar. Kaza yerinden ayrılmadan önce şu kareleri almaya çalışın:

• Araçların çarpışma anındaki konumunu gösteren geniş açılı kareler
• Her iki aracın plakasının okunduğu yakın çekimler
• Hasarlı bölgelerin yakın plan görüntüleri
• Yol çizgileri, trafik işaretleri ve varsa fren izleri
• Çevredeki güvenlik kamerası olabilecek noktalar

Tanık bilgisi ise özellikle tarafların anlatımının çeliştiği dosyalarda belirleyici olur. Tanığın yalnızca adını değil, ulaşılabilir bir telefon numarasını da almanız gerekir.

Mobil Kaza Tutanağı ile Dijital Alternatif

Kâğıt formun yanında dijital bir seçenek de var. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından sunulan Mobil Kaza Tutanağı uygulaması ile tutanağı akıllı telefon üzerinden oluşturabilirsiniz.

Süreç kabaca şöyle işler: plaka bilgisi girilir, kaza yerinden fotoğraflar yüklenir, konum otomatik kaydedilir, taraflar karekod ile eşleşir, kaza senaryosu ekran üzerinde birlikte çizilir ve tüm sürücülerin onayıyla tutanak tamamlanır.

Uygulamayı kaza anında ilk kez indirmeye çalışmak pratik bir fikir değildir. Kurulumu ve kimlik doğrulamasını önceden tamamlarsanız, kaza yerinde yalnızca fotoğraf çekmek ve senaryoyu çizmekle uğraşırsınız.

Dijital tutanağın en büyük avantajı okunaklılıktır. El yazısıyla doldurulan formlarda sıkça karşılaşılan eksik plaka, silik imza ve anlaşılmayan kroki sorunları burada ortadan kalkar. Yine de kolluk çağrılmasını gerektiren hâllerde dijital tutanak da çözüm değildir; o durumda kolluk tutanağı esastır.

Tutanaktan Sonra Ne Yapmalısınız?

Tutanak imzalandığında iş bitmez; asıl süreç bundan sonra başlar. İzlenecek sıra şudur:

1. 1Nüshanızı güvenceye alın. Kâğıt tutanağın fotoğrafını çekip kendinize gönderin; belgenin kaybolması dosyanızı baştan zora sokar.
2. 2Kazayı ilgili sigorta şirketine bildirin. Zararınızı karşı tarafın zorunlu poliçesinden talep edecekseniz muhatabınız o şirkettir; kendi kaskonuzu kullanacaksanız kendi şirketinize bildirim yaparsınız.
3. 3Aracı onarıma göndermeden önce ekspertiz yapılmasını bekleyin. Hasar tespit edilmeden yapılan onarım, zararın kapsamını kanıtlamayı zorlaştırır.
4. 4Dosya numarasını isteyin. Bütün yazışmalarınızı bu numara üzerinden yürütmek, sonraki itirazlarda işinizi kolaylaştırır.
5. 5Yazışmaları saklayın. Reddedilen ya da eksik ödenen dosyalarda başvurabileceğiniz yolların tamamı yazılı belgeye dayanır.

Bu adımların hepsi birkaç gün içinde tamamlanabilir. Süreci uzatan şey genellikle belgelerin dağınık olması, yani kaza yerinde atlanan küçük ayrıntılardır.

Tutanağın Tramer Kaydına ve Tazminata Etkisi

Tutanak, hasar dosyasının başlangıç belgesidir. Ödeme yapıldığında bu işlem merkezî sigorta kayıtlarına işlenir; kendi geçmişinizi görmek için tramer sorgulama adımlarını izleyebilirsiniz.

Kayıt, sonraki poliçenizin fiyatını da etkiler. Kusurlu bulunduğunuz ve tazminat ödenen bir dosya, basamağınızı geriye taşıyabilir; sistemin işleyişini hasarsızlık indirimi ve basamak sistemi yazısında ayrıntılı anlattık.

Kendi kaskonuzdan onarım yaptırmayı düşünüyorsanız bildirim sürecini de tutanakla birlikte planlayın; hangi belgelerin istendiğini kasko hasar ihbarı yazısında bulabilirsiniz. Poliçelerin resmî çerçevesini merak edenler ise SEDDK'nın yayımladığı sigorta genel şartları sayfasına bakabilir.

Tutanakta Sık Yapılan Hatalar

Bu listedeki hataların ortak noktası, hepsinin kaza anında birkaç dakika kazandırmak için yapılmasıdır. Oysa hasar sürecinde kaybedilen zaman haftalarla ölçülür.

Kaza Sonrası Süreci Kolaylaştıran Bir Adım

Kaza anında en çok fark yaratan şey, arayabileceğiniz bir acentenizin olmasıdır. Tutanağı doğru doldurmak ilk adım, dosyayı takip edecek bir muhatabınızın bulunması ise ikinci adımdır.

tamamdır.com'da poliçeniz için ihale açtığınızda doğrulanmış acenteler canlı ekranda birbirinin altını kırarak teklif verir. Fiyatın yanında her firmanın Güven Kartı'ndaki puanını, yorumlarını ve belgelerini görürsünüz; kimliğiniz ve telefon numaranız ihale boyunca gizli kalır.

Yenileme döneminiz yaklaşıyorsa ücretsiz müşteri kaydı oluşturup ihalenizi başlatabilir, hem fiyatı hem de hasar anında yanınızda olacak acenteyi birlikte karşılaştırabilirsiniz.